Giáo dục

'Người nghiên cứu hết sức kiêng kị điều này'

Chủ Nhật, 26/10/2014 07:53:00 +07:00

Bài báo khoa học của hai nghiên cứu sinh Việt Nam đã bị rút khỏi một tạp chí quốc tế.

Dù hoàn thành các tiêu chuẩn về 'tính khoa học' nhưng lại không được thông qua về mặt đạo đức, bài báo khoa học của hai nghiên cứu sinh Việt Nam đã bị rút khỏi một tạp chí quốc tế, đạo đức nghiên cứu ở Việt Nam là phạm trù khá trừu tượng, nhưng ở nước ngoài thì rất rõ ràng.

Sự lơ là yếu tố "đạo đức nghiên cứu" dễ trở thành lực cản cho nỗ lực tăng khả năng xuất bản quốc tế của nhiều trường đại học Việt Nam.

Làm thế nào để yếu tố này được lưu tâm xứng đáng, PV đã ghi nhận ý kiến những người đang làm công tác nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước.

Đạo đức khoa học có nhiều phương diện. Có thể là y đức như trong trường hợp này, cũng có thể là các tiêu chuẩn về việc sử dụng kết quả nghiên cứu của những người đi trước. Đây là vấn đề này quan trọng ở mọi nơi, khoa học cần có những tiêu chuẩn như vậy để đảm bảo sự trong sạch và tính chuyên nghiệp trong việc nghiên cứu.
GS Vũ Hà Văn (áo trắng, giữa) 
Ở phương Tây, bất kì trường, cơ quan nghiên cứu nào cũng có một bộ tiêu chuẩn về đạo đức nghiên cứu khoa học. Các nhà nghiên cứu thường thực hiện nghiên cứu của mình trong một chương trình được tài trợ bởi một cơ quan nào đó, chẳng hạn trường ĐH, hay quỹ nghiên cứu của chính phủ (như NAFOSTED ở Việt Nam).

Khi nhà nghiên cứu nhận tài trợ, cơ quan tài trợ sẽ nêu rõ các quy định. Các cơ quan này thường có một văn bản bắt buộc nhà nghiên cứu phải khai, chẳng hạn như chương trình nghiên cứu có thực hiện, thực nghiệm trên người hay động vật hay không.

Nếu nhà nghiên cứu vi phạm, điều đầu tiên tài trợ sẽ bị đình lại cho đến lúc sự việc sáng tỏ. Đây là điều người làm nghiên cứu hết sức kiêng kị, nên chắc chắn những nhà nghiên cứu nghiêm túc sẽ tránh vi phạm. Ngoài ra sẽ xử lý hành chính tuỳ trường hợp.

Nếu các trường Việt Nam muốn gia tăng tính xuất bản quốc tế, nên xây dựng điều khoản quy định về đạo đức nghiên cứu khoa học. Bộ điều khoản này làm theo mẫu quốc tế, không nên sáng tạo thêm.

Thật ra, phần lớn các điều khoản trong các quy định này là "common sense". Ví dụ, nếu dùng số liệu của bệnh nhân thì phải hỏi ý kiến của họ, hay dùng kết quả của người khác thì phải ghi rõ. Trong giới khoa học, số người không biết những qui định tối thiểu không nhiều, tôi không nghĩ việc này sẽ gây ra những cản trở đánh kể trong tương lai gần.

TS Lê Thị Nam Giang(Tổng Thư kí Hội Sở hữu trí tuệ TP.HCM): Cần giới thiệu chuẩn quốc tế của từng lĩnh vực

Luật Dược, rồi Thông tư hướng dẫn về thử thuốc trên lâm sàng quy định rất chặt chẽ về trình tự, thủ tục tiến hành thử nghiệm thuốc trên người, về điều kiện thử nghiệm và điều kiện để đưa dược phẩm ra thị trường.Bộ Y tế cũng có Hội đồng Đạo đức trong nghiên cứu y sinh học để thẩm định các điều kiện nêu trên.
bài báo khoa học bị rút, đạo đức khoa học, đạo đức nghiên cứu

TS Lê Thị Nam Giang 
Tôi nghĩ rằng, trong một công bố quốc tế, không nhà nghiên cứu nào cố tình vi phạm các quy định về đạo đức để bị rút bài và bị quy kết về đạo đức.

Tuy nhiên, vì nhiều lý do (như thiếu kinh nghiệm, không tìm hiểu kỹ các điều kiện đăng bài hay điều kiện nghiên cứu trong lĩnh vực chuyên ngành, thiếu kiến thức về pháp luật sở hữu trị tuệ nói riêng, pháp luật nói chung) nên có hiện tượng kết quả nghiên cứu không được công bố hoặc bị rút khỏi tạp chí đã công bố. Vì vậy, các nhà khoa học cố gắng trang bị cho mình những kiến thức tối thiểu nhất về quy định của pháp luật cũng như tiêu chuẩn ngành liên quan đến vấn đề nghiên cứu khoa học.

Theo tôi, có 2 vấn đề để giảm thiểu những "vi phạm đạo đức nghiên cứu" trong bối cảnh nhiều đại học ở Việt Nam đang tìm cách tăng khả năng xuất bản quốc tế.

Thứ nhất, bản thân các nhà nghiên cứu khi muốn công bố tác phẩm của mình ở ấn phẩm nào phải tìm hiểu điều kiện để có thể công bố. Bên cạnh đó, phải tuân thủ các quy định liên quan đến vấn đề trích dẫn, đạo văn, đến đạo đức trong nghiên cứu và công bố kết quả nghiên cứu.

Thứ hai, các viện nghiên cứu, các trường đại học nên có những hoạt động hỗ trợ tăng khả năng công bố quốc tế những ấn phẩm của giảng viên, nhà nghiên cứu bằng cách giới thiệu những chuẩn quốc tế được áp dụng rộng rãi trong lĩnh vực chuyên ngành của viện, trường để các nhà khoa học có điều kiện tìm hiểu thêm. Đặc biệt vai trò của các nhà nghiên cứu kì cựu trong việc hỗ trợ các nhà nghiên cứu trẻlà vấn đề nên lưu tâm.

Các trường nên cố gắng ban hành những quy định về quản lý, khai thác các tài sản trí tuệ, bao gồm các kết quả nghiên cứu khoa học phù hợp với pháp luật, không trái với quy định của Bộ GD-ĐT và các bộ chủ quản . Trong đó cần quy định cụ thể hoạt động tạo lập, quản lý, khai thác các tài sản trí tuệ của trường.

Cũng cần có quy định các vấn đề liên quan hoạt động nghiên cứu khoa học như quy chuẩn về trích dẫn, về tránh “đạo văn”. Đây không phải là bộ tiêu chuẩn về đạo đức, nhưng sẽ hỗ trợ cho việc đảm bảo các chuẩn mực đạo đức trong nghiên cứu khoa học, phản ánh đặc thù riêng của từng trường.

Theo VNN

Theo dõi thông tin dịch cúm virus corona phát trên các bản tin của kênh VTC1, VTC14, VTC16, ứng dụng VTC Now và liên tục cập nhật trên VTC News.

Nguồn:
Vì sao gần 600 học sinh bị cấm đến trường 2 tháng?

04:46 26/10/2014

Năm học mới đã bắt đầu gần 2 tháng, nhưng đến hôm nay, 590 em học sinh ở xã Hương Bình, huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) vẫn chưa được đến trường.

Chuyện về nữ Phó Giáo sư trẻ của dòng họ Nguyễn Lân

04:44 26/10/2014

Gặt hái thành công khi còn khá trẻ, Nguyễn Ngọc Lưu Ly tự nhận những đóng góp của mình chỉ như hạt cát nhỏ góp vào biển tri thức chung.

Vẻ lôi cuốn của 3 hot girl Học viện Cảnh sát

11:38 24/10/2014

(VTC News) - Gương mặt xinh xắn và nụ cười tỏa nắng giúp những cô nàng cảnh sát tương lại thu hút mọi ánh nhìn.

Hình mặt cười thay điểm số của thầy cô nước ngoài

07:59 25/10/2014

Ở một số nước, giáo viên đã sử dụng các hình ảnh khắc dấu để đánh giá học sinh.

Chàng thanh niên mồ côi từ bãi rác thẳng tiến đến Harvard

08:42 25/10/2014

Một thanh niên mồ côi, lớn lên từ bãi rác đã tiến thẳng đến ĐH Havard danh tiếng nhờ nghị lực phi thường.

Trái tim như tan vỡ khi nhìn thấy các bé khiếm thị

11:45 25/10/2014

Trái tim tôi như tan vỡ khi nhìn những cô cậu học trò bé bỏng của trường khiếm thị Nguyễn Đình Chiểu.

Lò luyện 'chiến binh robot nhí' ở Hà Nội

06:16 24/10/2014

(VTC News) - Thầy trò ở các trung tâm Robotics tại Hà Nội đang khẩn trương hoàn thành bài thi của mình để kịp cho Cuộc thi Robotics toàn quốc năm 2014.

Kỳ thi quốc gia 2015: Phải công khai tiêu chí tuyển sinh, tỷ lệ việc làm

07:38 24/10/2014

(VTC News) – Các chuyên gia giáo dục cho rằng các trường cần sớm công khai tiêu chí tuyển sinh, công khai tiêu chuẩn chất lượng để thí sinh có thể chọn.

Chùm ảnh nhân vật Disney 'tự sướng' gây sốt dân mạng

02:42 24/10/2014

(VTC News) – Gần đây, Simona Bonafini thường xuyên được nhắc đến với bộ ảnh “khi các nhân vật Disney tự sướng” gây sốt dân mạng. (Hương Lê)

Những cô gái xinh đẹp cưỡi mô tô khủng khiến dân mạng xôn xao

01:17 24/10/2014

Những cô nàng xinh đẹp với cá tính mạnh mẽ có chung niềm đam mê tốc độ, xê phân khối lớn đã thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng. (Theo Zing)

Lịch
thi đấu

Kết quả

Bảng
xếp hạng